dr inż. Krystyna Kocięcka,  dr inż. Andrzej Jerzykiewicz - Eltest

BADANIA KOMPATYBILNOŚCI ELEKTROMAGNETYCZNEJ
W LABORATORIUM ELTEST

Wstęp

W lutowym numerze pismo Elektronik zamieściło raport dotyczący zakresu badań kompatybilności elektromagnetycznej w polskich laboratoriach. W raporcie pominięto laboratorium ELTEST, a ponadto ograniczono się do podstawowych metod badawczych. Referat uzupełnia i rozszerza raport Elektronika przedstawiając działalność laboratorium ELTEST.

Zakres działania laboratorium

Zakres działania laboratorium jest określony przez następujące czynniki:

·           posiadane wyposażenie i stosowane metody badań

·           zawarte umowy o współpracy z akredytowanymi laboratoriami

·           zakres akredytacji

·           uprawnienia wynikające z dyrektyw Unii Europejskiej

Wyposażenie laboratorium pozwala na badania urządzeń jednofazowych o mocy do 4 kVA.

Zestawienie oferowanych badań zawiera tabela.

Posiadanie dwóch programowalnych zasilaczy, o częstotliwości do 1000Hz i znikomej zawartości harmonicznych w sinusoidalnym napięciu wyjściowym, umożliwia badania odporności na zaburzenia niskiej częstotliwości w napięciu zasilania, a także odporności na zmiany częstotliwości napięcia zasilania. Możliwa jest również generacja zmian napięcia zasilania wg programu odpowiadającego wymaganiom norm. Zasilacze są wykorzystywane do badań emisji harmonicznych prądu i pomiarów wahań napięcia i migotania światła. Mogą służyć również do badań transformatorów napięciem indukowanym o podwyższonej częstotliwości w próbach bezpieczeństwa.

Specjalnością laboratorium są badania udarami  napięcia. Służą do tego celu generatory pozwalające na wykonanie wszystkich prób (na które jest zapotrzebowanie) tak w zakresie badań kompatybilności, jak i bezpieczeństwa. Laboratorium może badać także ograniczniki przepięć stosowane w sieciach niskiego napięcia wg normy EN 61643-11: 2002 (klasa II i III) oraz ograniczniki przepięć dla sieci telekomunikacyjnych wg PN-EN 61643-21:2002(U). Badania takie dotyczą np. listew rozgałęźnych, którym producenci przypisują funkcje ochronne. Badania z zakresu naszych specjalności oferujemy w ramach współpracy innym laboratoriom, sami zaś zlecamy wykonanie prób przy częstotliwościach radiowych.

            Akredytacją objęte są podstawowe metody badań w zastosowaniu do grup wyrobów takich jak:

·           sprzęt gospodarstwa domowego

·           urządzenia informatyczne

·           systemy alarmowe

·           automatyczne regulatory elektryczne

·           aparatura rozdzielcza i sterownicza niskiego napięcia

·           aparatura pomiarowa i przekaźniki

·           profesjonalne urządzenia akustyczne, wizyjne, audiowizualne i sterowania oświetleniem estradowym

·           elektryczne przyrządy do wykrywania gazów

·           taksometry

·           systemy bezprzerwowego zasilania

·           sieci kablowe do rozprowadzania sygnałów telewizyjnych, radiowych i interaktywnych

·           telekomunikacyjne urządzenia końcowe

·           aparatura medyczna

Powyższe urządzenia objęte są następującymi dyrektywami Unii Europejskiej:

·           89/336/EEC Kompatybilność elektromagnetyczna, w obszarze nie wymagającym notyfikacji

·           99/5/EC Wyposażenie radiowe i terminali telekomunikacyjnych w obszarze nie wymagającym notyfikacji

·          93/42/EEC Urządzenia medyczne klasy I, IIa, IIb przy czym ELTEST ubiega się o notyfikację w zakresie urządzeń klasy IIb

W dwóch pierwszych dyrektywach udział jednostki notyfikowanej jest potrzebny dla urządzeń radiokomunikacyjnych.

Podsumowanie

Laboratorium ELTEST oferuje swoim klientom kompleksowe badania kompatybilności elektromagnetycznej w obszarze wymienionych wyżej dyrektyw UE. Jeżeli uwzględnić, że ELTEST jest jednostką notyfikowaną w zakresie dyrektywy niskonapięciowej, to można stwierdzić, że nasza oferta obejmuje większość urządzeń elektronicznych i elektrycznych wprowadzanych na rynek.

Tabela.  Zestawienie metod badania kompatybilności elektromagnetycznej

Rodzaj badań

Norma

Zakres

Uwagi

Odporność na wyładowania elektrostatyczne

PN-EN 61000-4-2: 1999+A2:2003

±15kV

 

Odporność na pole elektromagnetyczne o częstotliwości radiowej

PN-EN 61000-4-3: 2003 (U)

wg  normy

w kooperacji

Odporność na serie szybkich elektrycznych  stanów przejściowych

PN-EN 61000-4-4:1999 +A1:2002+A2:2002

±4kV

istnieje możliwość zwięk­szenia napięcia do 8kV

Odporność na udary

PN-EN 61000-4-5:1998 +A1:2003

±4kV udary 1,2/50μs-8/20μs oraz 10/700μs

Badania konstruktorskie i ograniczników przepięć do 40kV

Odporność na zaburzenia przewodzone, indukowane przez pola o częstotliwości radiowej

PN-EN 61000-4-6:1999 +A1:2003

wg  normy

w kooperacji

Odporność na pole magnetyczne o częstotliwości sieci elektroenergetycznej

PN-EN 61000-4-8:1998 +A1:2003

do 100A/m

 

Odporność na impulsowe pole magnetyczne

PN-EN 61000-4-9:1998 +A1:2003

do 2kA

 

Odporność na zapady, krótkie przerwy i zmiany napięcia

PN-EN 61000-4-11:1997 +A1:2003

wg  normy

 

Odporność na zwarcie z siecią

ITU-T K20/K21

wg normy

 

Odporność na moc indukowaną

ITU-T K20/K21

wg normy

 

Odporność na udary 10/700 i 100/700μs

ITU-T K20/K21

wg normy

 

Odporność na zaburzenia niskiej częstotliwości

PN-EN 50091-2:2002 (U)

do 4 kVA

Do badań UPS

Odporność na pole magnetyczne w przedziale 50Hz do 10kHz

PN-EN 55103-2:2001

wg  normy

 

Odporność na zmiany częstotliwości sieci zasilającej

PN-EN 61000-4-28:2004

wg normy

W przygotowaniu

Odporność kardiografów na impuls defibrylacyjny

EN 60601-2-25:1995 + A1:1999

wg  normy

 

Emisja harmonicznych prądu

PN-EN 61000-3-2:2002 (U)

do 16A

 

Pomiar wahań napięcia i migotania światła

PN-EN 61000-3-3:1997 +A1:2002 (U)

do 16A

 

Emisja pola magnetycznego w przedziale 50Hz do 50kHz

PN-EN 55103-1:2000

wg  normy

W przygotowaniu

Emisja zaburzeń przewodzonych ciągłych

PN-EN 55011:2001;

PN-EN 55013:2002 (U);

PN-EN 55014-1:2002 (U);

PN-EN 55022:2000 +A1: 2003

wg  norm

 

Emisja zaburzeń promieniowanych

jak wyżej

wg  norm

w kooperacji

Emisja zaburzeń przewodzonych nieciągłych (trzaski)

PN-EN 55014-1:2002 (U)

wg  normy

 

Pomiar mocy zaburzeń przewodzonych

PN-EN 55014-1:2002 (U)

wg  normy